Commissie over gewraakte gronddeal: ‘Dat zaken niet goed zijn gegaan, staat buiten kijf’

SOMEREN - Het college van B en W volgde niet altijd de juiste procedures en handelde onderling oncollegiaal. En ook binnen de ambtelijke organisatie ging het een en ander mis. Dat concludeert de enquêtecommissie die onderzoek deed naar de gewraakte gronddeal aan de Lage Akkerweg in Someren, die toenmalig wethouder Louis Swinkels de kop kostte. “Dat er zaken niet goed zijn gegaan, staat buiten kijf.”

door Maarten Driessen

Donderdagavond presenteerde de commissie haar bevindingen na tien maanden lang onderzoek. De gronddeal zorgde in Someren voor de nodige ophef, toenmalig wethouder Louis Swinkels besloot op te stappen.

‘Er bestond onenigheid en wantrouwen tussen de collegeleden’

Het rapport onderschrijft dat er vele fouten zijn gemaakt. De commissie verwoordt dat in een aantal conclusies en levert daarnaast 24 concrete leerpunten en aanbevelingen. Zo is duidelijk dat het project aan de Lage Akkerweg, waarmee het bedrijventerrein aldaar wordt uitgebreid, in beginsel een goede zaak is voor de gemeente. Maar dat er dus bij de uitvoering het nodige is misgegaan.

Het college van B en W handelde bijvoorbeeld niet altijd correct. “Er zijn geen collegebesluiten genomen over optiebrieven en over verkoopovereenkomsten, terwijl dat wel vereist was. En er is afgeweken van de grondprijs waarbij niet de juiste procedure is gevolgd”, aldus commissievoorzitter Annelieke Huijerjans. Met name die lagere grondprijs zónder overleg met de gemeenteraad zorgde voor de nodige ophef.

Geen opzet

Van opzet was daarbij geen sprake, aldus de commissie, maar toen de omissie eenmaal zichtbaar werd duurde het te lang voordat deze was hersteld. Zo werden er binnen het gemeentebestuur meer fouten geconstateerd: lang bleef onduidelijk wie bestuurlijk verantwoordelijk was voor het project. “Er bestond onenigheid en wantrouwen tussen de collegeleden. Het college handelde niet als collegiaal bestuur.” 

De samenwerking met de ambtelijke organisatie liep eveneens niet zoals het hoort, al werd anderzijds niet vastgesteld dat ambtenaren door het college onder druk zijn gezet. Diezelfde ambtelijke organisatie was te kwetsbaar ingericht en “interne controlemechanismen hebben gefaald.”

Aanbevelingen

Huijerjans sloot haar verhaal donderdag af met het uitlichten van een aantal aanbevelingen. Zoals afspraken beter registreren, meer controlemechanismen en aanscherping van procedures. “Daarnaast moet de bestaande onduidelijkheid over een aantal concrete zaken met betrekking tot het grondbeleid worden opgelost.”

‘Met dit uitgebreide rapport kunnen we dit achter ons laten’

En uiteraard een pleidooi voor meer collegiaal bestuur. Daarbij helpt het als de rolverdeling aan de voorkant duidelijk is, zowel binnen het gemeentebestuur als binnen het ambtelijk apparaat. Tot slot pleitte Huijerjans ervoor dat college en raad afspraken maken over de gewenste informatievoorziening binnen politiek gevoelige dossiers.

Geen afrekening

De gemeenteraad bespreekt het rapport op donderdagavond 20 november. De commissie adviseert echter hier geen afrekening van te maken, zo is de conclusie namelijk ook niet opgesteld. Huijerjans: “Dat er zaken niet goed zijn gegaan, staat buiten kijf. We kunnen nog heel lang discussiëren over wie, wat, waar en wanneer heeft gedaan. Maar met dit uitgebreide rapport kunnen we dit achter ons laten.”

Insteek is vooral om lessen te trekken die de bestuurbaarheid van de gemeente in de toekomst ten goede komen. “Als commissie hebben we de stellige overtuiging dat onze inwoners méér zijn gebaat bij een lerende, dan bij een discussiërende overheid. Een overheid die kritisch kijkt naar zichzelf en het een volgende keer beter doet.”