Gerard Geboers met het dagboek van Jan Been, op de plek in Heusden waar voorheen onderduikerskamp Hoogenbergen was gevestigd. (Foto: Hein van Bakel)

Het dagboek van Jan Been

vrijdag 16 augustus 2019 - 10:44|Maarten Driessen

Tijdens de Tweede Wereldoorlog verbleef de Haagse Jan Been in onderduikerskampen in Asten en Lierop. Tijdens zijn periode in de Peel hield Been nauwgezet een dagboek bij. Het gros daarvan is tot op heden nooit gepubliceerd, maar daar komt nu verandering in. Wekelijks brengen we in onze papieren editie een deel van zijn werk, dat uiteindelijk van A tot Z een plekje krijgt.

Jan Been is pas 18 jaar oud als hij op 13 augustus 1943 de ouderlijke woning in Den Haag verlaat om onder te duiken. Precies 76 jaar geleden begint daarmee zijn onzekere avontuur. Op de toekomst valt geen pijl meer te trekken, hij weet niet of hij zijn ouders en andere familieleden ooit nog zal terugzien. Gedetailleerd en heel consciëntieus houdt hij de volgende vijftien maanden een dagboek bij. Hoe hij onder leiding van Koos Stolk naar Asten reist om daar vier maanden in onderduikerskamp Hoogenbergen door te brengen. Hoe hij daarna bij Graard en Dina Geboers op hun boerderij aan de Pannenhoef in Heusden met zijn Haagse maten Rinus Hildernisse en Nico Zonneveld onder andere koeien leert melken.

Overdag helpen zij op de boerderij, ’s nachts slapen zij er op de schelft. Na drie maanden moeten ze opeens halsoverkop naar kamp Dennenlust in Lierop, ze zijn op de boerderij niet langer veilig. In Dennenlust leert Jan allerlei vaardigheden die hem als partizaan nog van pas zullen komen. Na de bevrijding van Zuidoost-Brabant in september 1944 voert hij als soldaat van de Binnenlandse Strijdkrachten bewakingstaken uit. Hij kan nog niet naar huis, Den Haag is immers nog bezet.  

Vier delen
In ongeveer 65 edities zal uw weekblad alle lotgevallen van Jan Been in Zuidoost-Brabant, zoals hij die tussen 13 augustus 1943 en 8 november 1944 optekende, publiceren. Zijn dagboek bestaat uit vier delen en alleen het eerste deel was eerder bronmateriaal voor de boeken ‘Gevels zonder Vlag’ en ‘Zij woonden een jaar in een bos’. De delen twee tot en met vier staan nu voor het eerst centraal. Wij zijn Harrie Been – de zoon van Jan – en partner Yvonne erg erkentelijk voor het vrijgeven van het complete dagboek. Wij danken hen ook voor hun enthousiaste medewerking.

Omwille van de leesbaarheid worden veel in het dagboek gebruikte afkortingen niet gehandhaafd. Zo korten we ‘aardappelen’ bijvoorbeeld niet af tot ‘aard’. Ook voor hoofdlettergebruik zijn de hedendaagse spellingsregels leidraad. Tijdsaanduidingen worden – anders dan in het bronmateriaal – op een 24-uurs schaal (dus 20.00 uur en niet 8 uur) weergegeven. Een klein aantal taalfouten zijn gecorrigeerd en op een beperkt aantal plaatsen is de zinsbouw enigszins aangepast. Dit alles uitsluitend met de bedoeling de leesbaarheid te verhogen. We vertrouwen op uw begrip in deze. In onze papieren editie vindt u het eerste deel van het dagboek van Jan Been.

Tags

Gerelateerde nieuwsberichten

Alcoholcontrole in Lierop LIEROP - De politie heeft maandagavond een alcoholcontrole gehouden aan de Steemertseweg in Lierop. Één automobilist was onder invloed van alcohol en kreeg een proces-verbaal. In totaal werden er 156... 17 september 2019 - 16:56
Bierdoppen massaal ingeleverd SOMEREN - De bierdoppeninleverdag in Someren is weer een groot succes geworden. Uit alle hoeken en gaten werden er afgelopen zondag doppen ingeleverd op het Wilhelminaplein. Het was soms een... 17 september 2019 - 12:34
Gedenkteken omgekomen Statenleden onthuld ’S-HERTOGENBOSCH/SOMEREN - Statenleden die in Tweede Wereldoorlog door geweld van de Duitsers om het leven kwamen, verdienen een herinnering in het provinciehuis. Dat was de strekking van de motie die... 16 september 2019 - 10:24
Opnieuw nul op het rekest voor Peter Schols SOMEREN - Somerenaar Peter Schols kreeg afgelopen donderdagavond tijdens de maandelijkse raadsvergadering opnieuw geen bevredigend antwoord. Schols mag geen wietplanten voor medicinaal gebruik in zijn achtertuin plaatsen, zo luidde het... 13 september 2019 - 14:45
De bevrijding van Someren en Asten De Tweede Wereldoorlog woedde in de periode 1940-1944 ook in de Peel. Nu, 75 jaar later, staan we stil bij onze bevrijding. Een jaar lang blikken we in deze rubriek... 13 september 2019 - 13:16
Nieuwe oversteekplaats in Someren SOMEREN - Ter hoogte van Hotel Centraal en het Wapen van Someren is afgelopen week een nieuwe zichtbare oversteekplaats gemaakt. De oversteek is gemarkeerd met witte stippellijnen en er volgen... 13 september 2019 - 12:46