Het Lancaster-monument in Meerlo.

Dankbaar voor ‘Stroubouw Denne-Lust’

woensdag 27 maart 2019 - 16:19|Gerard Geboers

De Tweede Wereldoorlog woedde in de periode 1940-1944 ook in de Peel. Nu, 75 jaar later, staan we stil bij onze bevrijding. Een jaar lang blikken we in deze rubriek terug op de gebeurtenissen van toen. Van algemene verhalen tot persoonlijke herinneringen uit de omgeving Asten, Someren en Deurne. Vandaag aflevering 12: Dankbaar voor ‘Stroubouw Denne-Lust’.

Op 20 februari van dit jaar overleed de Engelsman Jack Trend na een kort ziekbed. Hij groeide op in Brighton aan de Engelse zuidkust, de liefde zou hem naar het westen lokken. Bijna veertig jaar lang, tot aan zijn pensionering werkte hij als analist in een chemische fabriek. Hij mocht graag tuinieren en was decennialang een gepassioneerd postzegelverzamelaar. Aan vakantie buiten het Verenigd Koninkrijk had hij geen behoefte, zijn enige bootreis was naar het eiland Man. In zestig jaar maakte hij niet één vliegreis. Sinds zijn kinderen hun eigen weg waren gegaan en zijn vrouw was overleden, sleet hij zijn dagen alleen. Dit onopvallende leven in de regio Birmingham duurde zeventig jaar.

Maar Jack was 96 toen hij overleed. Het is amper voorstelbaar, dat aan dit kalme leven een bijzonder hectische jeugd voorafging. Zijn voorbije dynamische, soms al te turbulente leven speelde hem met het klimmen der jaren steeds meer parten. Toch waren die jaren hem niet aan te zien, hij oogde jong voor zijn leeftijd. Jack was blij, dat ik de geschiedenis van kamp Dennenlust in Lierop had vastgelegd. Zozeer, dat hij contact zocht. Hier zijn bijzondere verhaal!

Tekst gaat verder onder de afbeelding


Jack Trend in 1943 aan het eind van zijn basisopleiding bij het Bomber Command.

Op zijn 19e meldde Jack zich vrijwillig bij het ‘Bomber Command’, een Britse militaire organisatie met een ongekende aantrekkingskracht op de jeugd. Jonge Britten meldden zich niet alleen om aan het naargeestige Nazibewind een einde te maken, ook de fascinatie voor vliegen en vliegtuigen heeft een rol gespeeld. Bij hun inzet voor het ‘Bomber Command’ zouden 55.000 van hen omkomen. Het aantal Duitse burgerslachtoffers dat zij maakten, was nog beduidend groter. Aantallen, die het zetten van vraagtekens bij de geallieerde aanpak rechtvaardigden. Hoe het ook zij, Jack meldde zich vrijwillig immers … “someone had to do this!”  

Als radiotelegrafist nam Jack deel aan eenentwintig missies, de meeste in de Lancaster LM 465, LS-U. In maart 1944 zou een storm boven Berlijn in combinatie met de Duitse afweer tot nagenoeg onoverkomelijke problemen leiden. Alleen met stuurmanskunst en het nodige geluk wist piloot Carl Thompson zijn zwaar beschadigde toestel veilig aan de grond te zetten. Van deze missie keerden 72 toestellen niet terug.

Aan boord van hetzelfde toestel vloog hij in de vroege ochtenduren van 6 juni 1944 een geheime missie op Ouistreham aan de Normandische kust. Hun opdracht luidde: schakel om 05.00 uur de op het strand gerichte Duitse 105 mm geschutsopstelling uit, missen is geen optie! Op de terugweg naar hun basis Mildenhall in Suffolk hoorde Jack via zijn boordradio ‘breaking news’: operatie D-Day was begonnen. Trots berichtte hij de crew, waaraan ze zojuist hadden meegewerkt.

Tekst gaat verder onder de afbeelding


28 juni 2017 - Jack Trend krijgt de Franse onderscheiding Legion d’Honneur.

Maar het noodlot zou in de nacht van 12 op 13 juni genadeloos toeslaan. Een Duitse nachtjager nam hun Lancaster onderweg naar Gelsenkirchen onder vuur. Die crashte bij Meerlo en daarbij kwamen zes bemanningsleden om. Alleen Jack overleefde! Tot diep in de middag hield hij zich schuil in een graanveld bij de Maas. Hij wist niet of zijn maten nog leefden, maar was blij dat Vrouwe Fortuna hem goedgezind was, een landing in de Maas had hij niet overleefd. Hij kon niet zwemmen.

Plat op zijn buik in het graan hoopte hij, dat de Duitsers hem niet zouden vinden. Uren later hielp een boer hem aan burgerkleren, diezelfde avond ontving de burgemeester van Well hem. Vanuit het huis van een verzetsman hoorde hij de volgende morgen vroeg zingen op straat. Hij werd 22 … “maar dat kon hier toch niemand weten! … misschien nog een jarige militair.” Zijn zwerftocht eindigde die dag bij Jan en Lucette van de Griendt, eigenaars van de turffabriek in Griendtsveen. Vier dagen bleef hij daar, voordat de Pool Eric Wardzinski met hem naar Dennenlust fietste. Maar toen heette hij opeens ‘Johann Pieters’ en was hij ‘een doofstomme pianist’. Wardzinski, een gestrande Poolse piloot, die diverse talen sprak, had de opdracht de man en zijn verhaal te checken. Jack kwam later opnieuw met hem in contact, hij herkende hem direct.

18 juni ’s avonds laat maakte hij in Stroubouw Denne-Lust (Jack’s spelling) kennis met de piloten Eric Grisdale en Bob Punter. De volgende morgen ontmoette hij Stanley Sparkes, Roger Gardner en 24 Nederlandse onderduikers. Als nieuwe bewoner werd Jack met een zogenaamde ‘jolie afternoon’ met zang en spellen verwelkomd. Het eerbiedige bidden vóór het eten was nieuw voor hem. Ook zou hij zich jaren later het ‘eat smaklyk’ voor iedere maaltijd nog herinneren.

Tekst gaat verder onder de afbeelding


1944 vlnr: de geallieerde piloten Jack Trend - Roger Gardner - Ed Walker - Eric Grisdale - Bob Punter en Les Shimmons in Kinrooi (B). Hun thuisreis vanuit kamp Dennenlust duurde ruim twee maanden.

Over zijn verblijf in Dennenlust zegt Jack: “there was a lot of singing!” en ook “always potatoes … and I still like them”. Hij hielp bij het grondwerk voor de nieuwe, nooit afgebouwde recreatieruimte en verbaasd zag hij hoe het fijnkorrelige zand tussen zijn vingers uitliep. Zulk zand had Engeland niet. Zijn handen waren opgezwollen door muggensteken. Er was een alarmeringssysteem, een radio, een bibliotheek, een sportaccommodatie, er was een latrine op discrete afstand van het hoofdgebouw, Strobouw. De gestrande geallieerde piloten waren volgens Jack zo ongeduldig, omdat ze hun karwei af wilden maken. Hij kwam maar één keer buiten Dennenlust … om aardappelen te halen.

Op 8 juli vertrokken negen gestrande piloten tegelijkertijd uit Dennenlust. Martien van de Eijnden en ene Tom haalden hen op en na een tussenstop bij ‘Marie’ in Asten overnachtten ze op de Crisishoeve in Deurne. De volgende dag reisden ze per trein van Venray naar Zuid-Limburg. In Nuth verbleef Jack met twee maten noodgedwongen drie weken bij onderwijzer Pinckaers. De vertraging schreef hij toe aan de geallieerde opmars, daardoor waren de verbindingen tussen de steunpunten van de pilotenlijn verbroken. Op 28 juli besloten ze daarom tot een noordelijker grensoversteek. Weer moest Jack met twaalf anderen twee weken wachten, deze keer in een schuurtje in Roggel. Op 12 augustus vertrok het hele stel naar Hunsel-Kelpen. De 17e zou Jack met Gardner, Grisdale en Punter de oversteek naar Kinrooi maken. Voor de passage moesten ze hun geld en kostbaarheden inleveren, uit niets mocht blijken dat ze buitenlanders waren. Hun spullen zouden ze nooit meer terugzien.

In Kinrooi wachtten ze weer in een schuurtje. Totdat twee Russische krijgsgevangenen hen kwamen waarschuwen, dat er verraad in het spel was. In paniek vluchtten ze het bos in. Even later schoten de Duitsers hun schuurtje aan gruzelementen. Niemand wist wie de verrader was en dus was niemand te vertrouwen. Alle helpers trokken zich terug, de piloten waren op zichzelf aangewezen. Het contact van Jack en de zijnen met de buitenwereld verliep gedurende tien dagen uitsluitend via de Kinrooise priesterstudent Van der Hoef. De eerste Amerikanen, die ze ruim twee maanden na hun vertrek uit Dennenlust tegenkwamen, brachten hen naar Brussel.

Tekst gaat verder onder de afbeelding


De route van Jack Trend naar huis in 1944 - uit D-Day Bomber Command - failed to return. De ligging van Roermond is niet juist weergegeven.

Na thuiskomst begon Jack al gauw te corresponderen met diverse helpers.

Dat hij hen dankbaar was, maakte zijn brief uit 1994 duidelijk. Gedateerd D-Day + 7 - 50 years on, dus op 13 juni 1994 ofwel 50 jaar na de fatale crash in Meerlo stuurde hij zijn helpers een bedankbrief. Daarin noemde hij ook de bewoners van ‘Stroubouw Denne-lust’. Weer jaren later werden restanten van zijn gecrashte toestel gevonden, het raakte hem. Hij pleitte voor een monument als aandenken aan zijn in Meerlo omgekomen collega’s. Hij was erbij, toen dat in 2008 officieel werd ingewijd. Niemand kon hem vertellen waar kamp ‘Stroubouw Denne-lust’ geweest was, ook Jan van de Griendt en Bert Poels niet. Dat was een goed bewaard geheim.   

De in de Tweede Wereldoorlog geïnteresseerde Peter Velter uit Hunsel beloofde een oude kennis op diens sterfbed, dat hij zijn correspondentie met Jack zou voortzetten. In 2015 vroeg Jack aan Peter, die hij niet persoonlijk kende, uit te zoeken waar ‘Stroubouw Denne-Lust’ destijds gelokaliseerd was.

Kort voordat Peter met de voorlichter van de gemeente Someren belde, verscheen in de lokale pers een artikel over de reconstructie van Dennenlust. Peter zag daarin mijn naam, internet deed de rest.

Jack was ver genoeg. Hij vond het niet nodig, dat ik bij hem op bezoek kwam. Wat hij van Dennenlust wist, had hij immers opgeschreven. Daar iets bij verzinnen wilde hij niet? Uiteindelijk bleek hij wel bereid mij in een hotel te ontvangen. Op een plattegrond van Birmingham had hij geschikte hotels aangekruist. In het Copthorne zouden we vijf uur lang praten. Nee, getraumatiseerd was hij niet. Zijn vrouw wilde niet vliegen! Hoe had dat gemoeten … van een analistensalaris? Vijfentwintig brieven schreven we elkaar in tweeëneenhalf jaar tijd. Zijn telefoonnummer heb ik nooit gekend.  

Tekst gaat verder onder de afbeelding


Jack Trend aan het eind van een interview van vijf uur in Birmingham in 2015.

Jack is dood. Zijn crash heeft hij overleefd, of heeft hij misschien zichzelf overleefd. In 2017 kreeg hij de Legion d’Honneur, een Franse onderscheiding. Ook werd in dat jaar de sixpence uit de roulatie genomen. In 2015 wandelde Peter Velter mee naar kamp Dennenlust. Daar, in Strobouw, raapte hij iets op … het bleek een sixpence! Jack vertelde hem daarna, dat geallieerde piloten een sixpence als gelukssymbool in hun uniform naaiden. Jack zou dit gelukssymbool overleven.

De Limburger wijdde een necrologie aan Jack. Heel mooi! Maar die laatste zin …?!

Jack Trend, de enige overlevende van een vliegtuigcrash in 1944 op de Hees in Meerlo, is op woensdag 20 februari op 96-jarige leeftijd overleden.

Radiotelegrafist Jack Trend wist zichzelf in veiligheid te brengen bij de dichtstbijzijnde hoeve. Daar kreeg hij hulp van het plaatselijke verzet. Vijf dagen later kon hij terugkeren naar zijn basis in Engeland.

Maar … Jack was meer dan twee maanden onderweg.

Tags

Gerelateerde nieuwsberichten

Geslaagde eerste muziekquiz in De Ruchte SOMEREN - In theater De Ruchte vond afgelopen zaterdag de allereerste editie plaats van de 'Muziekquiz XXL'. 26 teams gingen de strijd aan met elkaar. Er werd in een rap... 4 december 2019 - 11:10
Meisje (7) zwaargewond bij ongeval in Someren SOMEREN - Een meisje van 7 jaar oud is dinsdagmiddag zwaargewond geraakt bij een ongeval aan de Avennelaan in Someren. Het meisje wilde rond 15.00 uur de kruising bij de... 3 december 2019 - 16:28
Echte liefde overwint alles, zelfs een oorlog De Tweede Wereldoorlog woedde in de periode 1940-1944 ook in de Peel. Nu, 75 jaar later, staan we stil bij onze bevrijding. Een jaar lang blikken we in deze rubriek... 3 december 2019 - 14:21
Spannende maanden voor Helenaveners De Tweede Wereldoorlog woedde in de periode 1940-1944 ook in de Peel. Nu, 75 jaar later, staan we stil bij onze bevrijding. Een jaar lang blikken we in deze rubriek... 3 december 2019 - 13:54
Burgemeester reageert op noodlottig ongeval: 'Dit raakt mij diep' SOMEREN - Het ongeval aan de Broekstraat waarbij twee jonge mannen kwamen te overlijden zorgt voor veel beroering in het Somerense. Ook bij burgemeester Dilia Blok is het nieuws hard... 29 november 2019 - 15:33
Onthulling definitief ontwerp Paulusproject SOMEREN - De definitieve ontwerpen voor het Paulusproject zijn afgelopen maandag feestelijk onthuld. Naast Oro, Kempenhaeghe, gemeente Someren en bouwer/verhuurder Wocom waren daarbij ook de bouwpartners, enkele toekomstige bewoners van... 29 november 2019 - 13:43