(Foto: Jet van Lierop)

Kerstverhaal: Kerstmis, feest voor jong en oud

woensdag 23 december 2020 - 11:35|Gerard Compiet

‘Dit jaar laat ik de kerst aan me voorbijgaan’, verzucht Leen. De jaren beginnen te tellen en ze heeft al zo veel Kerstmissen meegemaakt dat ze er een beetje klaar mee is. Tegelijkertijd schrikt ze van haar overweging en vraagt zich af of ze ook iemand aan het worden is die het leven alleen nog maar een beetje voor lief neemt. Zou ze op haar vriendin gaan lijken die bijna nergens meer plezier uit put. Zo blijft Leen nog enkele dagen over wel of geen kerst dubben.

Maar zie, op een woensdagmiddag gaat de deurbel. Leen sloft daarop al mopperend naar de hal met het idee dat er weer een of andere besteldienst een pakketje voor de buren af komt leveren. Aan de deur staat dit keer echter een jongetje. Een jongetje dat ze herkent als behorend tot een gezinnetje wat verderop in de straat.

Het blijkt dat hij Thijs heet en dat alle kinderen uit zijn klas van hun juf de opdracht hebben gekregen te achterhalen hoe mensen vroeger Kerstmis vierden. Leen wil hier wel aan meewerken vooral ook omdat ze Thijs zo op het eerste gezicht een aardig ventje vindt. En zo zitten niet lang daarna beiden tegenover elkaar in de huiskamer. Leen vertelt het één en ander en ze benadrukt vooral dat het vroeger geen mode was om een kerstboom te zetten. Wel stond er in ieder huis de kerststal. En als kind ging je, nieuwsgierig als je was, familie, buren en kennissen af om naar hun kerststal te kijken. En als Thijs vraagt of Leen nog zo’n kerststal heeft, antwoordt ze dat ze die wel heeft maar dat ze zich te oud voelt om hem nog voor de dag te halen.

Thijs blijft haar daarbij vragend aankijken en uiteindelijk gaat Leen overstag. ‘Nou, misschien moet ik hem dan toch maar te voorschijn halen, tenminste als jij het leuk vindt en me wilt helpen’, zegt ze uiteindelijk. En zo verhuizen beiden naar de bijkeuken waar ze samen en met veel pijn en moeite twee dozen van een schap weten te toveren. In een van de dozen bevindt zich de kerststal, in de andere zitten de beeldjes.

Beeldjes
Leen ontruimt daarop de bovenkant van een lage, lange kast en even later wordt de stal erop geïnstalleerd. Vervolgens worden de gipsen beeldjes voorzichtig uit het hun beschermende krantenpapier los gewikkeld en krijgen ze in en bij de stal een plaats. Allereerst natuurlijk de kribbe met Jezus en vlak daarbij Jozef en, met vroom samengevouwen handen, Maria. Dan is het de beurt aan de donkerbruine os en de grijzige ezel. Zij moeten met hun adem voor de verwarming in de stal zorgen. Boven tegen de stal wordt aan een haakje, de vleugels gespreid, de engel gehangen. Maar dan laat Leen plots een beeldje uit haar immer trillende handen vallen. Als dit beeldje uit het papier wordt bevrijd, blijkt het een herder te zijn. Hij heeft de val echter niet overleefd, want hij komt, och arm, onthoofd uit het papier. Gelukkig zijn er nog twee andere herders. De schapen, waarvan twee staand en drie liggend, mankeren gelukkig niets. De wijzen uit het oosten sluiten met kameeldrijver en kameel de rij en worden op enige afstand van de stal geplaatst. Zij zijn nog onderweg en zullen pas met Driekoningen arriveren.

Intussen blijft Thijs treuren om de onthoofde herder. ‘Het was juist de mooiste herder. Eentje met een lammetje in zijn handen en met zo’n mooie herdershoed op zijn rug’, jeremieert hij. Uiteindelijk neemt hij aan het eind van de middag de ongelukkige, ingebed in een met schuimrubber gevuld doosje, mee naar huis. Hij wil Leen doen geloven dat zijn vader praktisch alles maken kan.

Geslaagde operatie
Enkele dagen later staat Thijs opnieuw aan de deur en wel met het doosje waarmee hij enkele dagen eerder vertrokken was. Aan zijn glunderende blik kan Leen al meteen zien dat de operatie van de herder geslaagd moet zijn. Inderdaad blijkt dat deze slechts een klein litteken aan zijn val heeft overgehouden. ‘Zet jij hem nu maar bij de stal’, zegt Leen, ‘anders glipt hij misschien weer uit mijn handen’. Vervolgens vertelt Leen nog wat extra over hoe Kerstmis in haar jeugd in zijn werk ging. ‘De mensen waren in die tijd veel armer’, betoogt ze.

Zo bakte Leens moeder daags voor kerst kerstkransjes in de keuken en dat was voor die tijd al een hele luxe. En om die tijd van vroeger te laten herleven trekken Leen en Thijs nu de keuken in. Er wordt daar van alles overhoop gehaald zoals onder andere bakmeel, boter, basterdsuiker en bakpoeder. Het is vooral Thijs die dit alles moet zien te kneden, want Leen heeft te veel last van haar artrose. Uit het plat gerolde deeg worden tenslotte allerlei kerstfiguren gesneden. Deze worden op een bakplaat gelegd en daarna de oven ingeschoven.

En omdat het nu wachten is totdat de kransjes gebakken zijn, gaan Leen en Thijs de tuin in. ‘Vroeger hingen en stonden er in de kersttijd op verschillende plaatsen in huis hulsttakken’, betoogt Leen. ‘Hulsttakken brengen met hun altijd groene bladeren en rode bessen wat leven en kleur in de korte en vaak sombere winterdagen’, vervolgt ze. Aan hulsttakken is, zoals blijkt, geen gebrek in Leens tuin. Takken met rode bessen eraan komen helaas wat minder voor. Kramsvogels en koperwieken, lijsters uit het hoge noorden, hebben al heel wat van die bessen soldaat gemaakt. Uiteindelijk lukt het hen toch een aantal takken, die de toets der kritiek kunnen doorstaan, te bemachtigen. 

Bakgeuren
Terug binnengekomen zoeken beiden naar geschikte plekken voor het wintergroen. Zo klimt Thijs boven op de eettafel om zo’n tak tussen de twee lampen boven de tafel aan te brengen. Leen heeft een grote porseleinen vaas uit een kast opgedoken en schikt hierin ook het nodige groen met rood. En zo gaan ze nog enige tijd door. Intussen begint het steeds meer naar overheerlijke bakgeuren te ruiken. Deze zijn blijkbaar uit de oven weten te ontsnappen. ‘Ja, zo rook het vroeger toen ik een kind was en bij mijn ouders woonde ook altijd daags voor kerst’, verzucht Leen.

En zo wordt het de hoogste tijd de oven te openen en de goudbruine kransjes eruit te halen. Natuurlijk worden ze nadat ze wat afgekoeld zijn, meteen getest. Intussen kijken beiden met een tevreden gezicht de kamer rond. Nu het nodige kerstgroen is aangebracht en er een paar kaarsen zijn ontstoken, is de kamer al helemaal in kerstsfeer. Bovendien is er, niet te vergeten, de kerststal met, godzijdank, de ongelukkige schaapherder die inmiddels aan zijn tweede leven is begonnen. Tenslotte gaat Thijs aan het einde van de middag met een trommeltje vol kerstkransjes in zijn ene en met enkele hulsttakken in zijn andere hand triomfantelijk huiswaarts.

En dan is het uiteindelijk kerstavond. Terwijl het al lang en breed donker is, wordt er bij Leen aangebeld. Ze vraagt zich af wie er op deze onmogelijke tijd nog op pad kan zijn. Door het glas van de voordeur ziet ze in het licht van de buitenlamp een gezinnetje voor zich. Als ze opendoet herkent ze Thijs met zijn twee kleine zusjes. Daarachter staan hun vader en moeder. De kinderen krijgen daarop een kerstster in hun handen geduwd. Als de sterren ontstoken worden en de sterrenvonkjes alle kanten opspatten, zingen de kinderen een kerstliedje. Leen is er helemaal ontdaan van. Ze moet herhaaldelijk slikken en pakt na het zingen de kinderen om beurten vast om ze eens lekker te knuffelen.

Even gaat het gezelschap nog naar binnen om de mede door Thijs in kerstsfeer gebrachte kamer te bewonderen. Veel aandacht is er natuurlijk voor de kerststal en met name voor de door Thijs’ vader opgelapte herder. De herder met het lammetje in zijn handen en de hoed op zijn rug. Tot slot overhandigen de kinderen Leen een door hen zelf geknutseld kerstcadeautje. Thijs zal bovendien in de kerstvakantie af en toe terugkomen om de drie koningen beetje bij beetje te doen opschuiven richting kerststal. Op 6 januari, op het feest van Driekoningen, zullen ze daar dan uiteindelijk arriveren. Als het bezoek vertrokken is, laat Leen haar tranen de vrije loop. Ze had niet verwacht dat er zo’n attente mensen bij haar in de straat zouden wonen. Ze voelt dat daardoor haar kerst nu al meer dan geslaagd is.

Gerard Compiet

Gerelateerde nieuwsberichten

Aflevering 26: Op De Koffie Bai SOMEREN - Het beste van Man Bijt Hond, Joris' Showroom en De Stoel samengebracht in een echt lokaal Zùmmers jasje. Een programma waarin het verhaal van de Groot-Somerense mens centraal... 2 januari 2021 - 13:12
Kerstverhaal: Kerst met mijn kleinzoon De kerststal en de boom staan al in de kamer en de lampjes branden. Mijn kleinzoon komt logeren. Opa , hoe oud ben je nu, valt hij met de deur... 23 december 2020 - 11:28
Have yourself a merry little Christmas SOMEREN - Het jaar zit er bijna op. Langzaam kabbelt 2020 naar 2021. De winter heeft zich nog niet echt laten zien, maar op de geschoten plaatjes van onze lezers... 23 december 2020 - 11:23
Aflevering 25: Op De Koffie Bai SOMEREN - Het beste van Man Bijt Hond, Joris' Showroom en De Stoel samengebracht in een echt lokaal Zùmmers jasje. Een programma waarin het verhaal van de Groot-Somerense mens centraal... 22 december 2020 - 14:05
Aflevering 24: Op de Koffie Bai SOMEREN - Het beste van Man Bijt Hond, Joris' Showroom en De Stoel samengebracht in een echt lokaal Zùmmers jasje. Een programma waarin het verhaal van de Groot-Somerense mens centraal... 14 december 2020 - 15:06
Aflevering 23: Op de Koffie Bai SOMEREN - Het beste van Man Bijt Hond, Joris' Showroom en De Stoel samengebracht in een echt lokaal Zùmmers jasje. Een programma waarin het verhaal van de Groot-Somerense mens centraal... 5 december 2020 - 12:47